Du học Mỹ không chỉ mở ra cơ hội được tiếp cận nền giáo dục tiên tiến hàng đầu thế giới mà còn mang đến những cánh cửa nghề nghiệp rộng mở sau khi tốt nghiệp. Trong đó, CPT và OPT là hai chương trình quan trọng giúp sinh viên quốc tế tích lũy kinh nghiệm làm việc hợp pháp ngay trên đất Mỹ, đồng thời tạo bước đệm vững chắc cho lộ trình định cư “xứ sở cờ hoa” về lâu dài. Nếu bạn đang lên kế hoạch du học Mỹ hoặc có con em đang theo học tại xứ sở cờ hoa, việc nắm rõ hai chương trình thực tập này sẽ giúp cả gia đình đưa ra những quyết định đúng đắn cho tương lai. Hãy cùng Du học Việt Mỹ tìm hiểu nhé.
Tìm hiểu về chương trình CPT (Curricular Practical Training)
CPT (Curricular Practical Training) là chương trình đào tạo thực hành ngoại khóa cho phép sinh viên quốc tế có thể đi làm hoặc thực tập một cách hợp pháp tại Mỹ trong khi vẫn đang đi học. Đây là cơ hội hoàn hảo để sinh viên quốc tế có thể cọ xát môi trường làm việc thực tế, áp dụng kiến thức đã học vào công việc liên quan trực tiếp đến ngành học ngay khi chưa tốt nghiệp.
Hiện nay, chương trình CPT được chia làm hai loại chính: part-time (tối đa 20 giờ/tuần trong học kỳ) và full-time (40 giờ/tuần, chỉ áp dụng vào kỳ nghỉ hè hoặc các kỳ nghỉ dài khi không có lớp học).

Thông tin cơ bản cần biết về chương trình CPT:
– Loại visa: Sử dụng visa F-1 còn hiệu lực.
– Yêu cầu khi tham gia CPT:
Duy trì trạng thái F-1 hợp pháp và không vi phạm luật di trú Mỹ.
Đang đi học và đã hoàn thành ít nhất một năm học (tương đương 9 tháng liên tục, tức 2 học kỳ Fall và Spring) tại một trường được SEVP công nhận.
Bắt buộc phải đăng ký môn học thực tập tính vào tín chỉ trong học kỳ đó.
Nhận được sự chấp thuận từ Cán bộ quản lý và hỗ trợ sinh viên quốc tế (Designated School Official – DSO) của trường trước khi bắt đầu làm việc.
– Quy trình xin chương trình thực tập CPT:
Bước 1: Tìm được công việc/thực tập phù hợp với chuyên ngành học.
Bước 2: Đăng ký môn học thực tập có tính tín chỉ trong học kỳ đó
Bước 3: Nộp đơn xin CPT lên văn phòng sinh viên quốc tế của trường (ISS) cùng thư mời làm việc từ đơn vị tuyển dụng.
Bước 4: Cán bộ quản lý và hỗ trợ sinh viên quốc tế (DSO) xét duyệt và cấp I-20 mới có ghi thông tin CPT.
Bước 5: Bạn chỉ được phép bắt đầu làm việc vào đúng ngày “Start Date” ghi trên I-20 đã được phê duyệt.
Toàn bộ quá trình xin thực tập theo chương trình CPT sẽ không mất phí nộp đơn và được xử lý gói gọn trong khoảng 10 ngày làm việc. Một lưu ý nhỏ nữa là, trong suốt quá trình thực tập CPT, bạn nên kiểm soát kỹ lưỡng về số tháng làm full-time theo chương trình CPT của mình. Bởi theo quy định mới nhất của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), nếu thời gian làm full-time quá 12 tháng, bạn rất dễ đánh mất cơ hội thực tập theo chương trình OPT vô cùng đáng giá sau khi tốt nghiệp.
Tìm hiểu về chương trình OPT (Optional Practical Training)
Nếu chương trình thực tập CPT là cơ hội làm việc theo đúng chuyên ngành trong khi đi học, thì OPT (Optional Practical Training) là chương trình cho phép sinh viên quốc tế diện visa F-1 có thể làm việc full-time hợp pháp tại Mỹ sau khi tốt nghiệp. Đây là con đường phổ biến nhất để học sinh quốc tế có thể tích lũy kinh nghiệm thực tế, đồng thời là bước đệm quan trọng để tiến tới visa làm việc lâu dài (như visa H-1B…).
Hiện nay, chương trình OPT bao gồm hai hình thức chính:
– Pre-completion OPT: Là chương trình cho phép sinh viên làm việc trước khi tốt nghiệp với tối đa 20 giờ/tuần trong học kỳ hoặc full-time vào kỳ nghỉ hè. Thời gian làm việc theo hình thức pre-completion, bạn hoàn toàn có thể sẽ bị trừ vào tổng số 12 tháng OPT sau khi tốt nghiệp (tính nửa thời gian nếu làm part-time).
– Post-completion OPT: Là chương trình cho phép sinh viên quốc tế làm việc full-time ngay sau khi tốt nghiệp. Đây là hình thức được nhiều sinh viên nước ngoài lựa chọn phổ biến nhất, bắt đầu làm việc trong vòng 60 ngày sau khi tốt nghiệp và kéo dài trong 12 tháng cho mọi ngành học.

Thông tin cơ bản cần biết về chương trình OPT:
– Loại visa: Giống như CPT, bạn chỉ cần dùng visa F-1 còn hiệu lực.
– Yêu cầu công việc: Công việc phải liên quan trực tiếp đến ngành học của bạn. Trong thời gian thực tập, sinh viên có quyền đổi việc và có thể làm việc tại bất kỳ công ty nào tại Mỹ.
– Quy trình xin thực tập chương trình OPT như sau:
Hoàn thiện đơn xin thực tập OPT: Nộp đơn xin thực tập OPT từ 90 ngày trước khi tốt nghiệp cho đến 60 ngày sau ngày tốt nghiệp.
Hồ sơ xin chương trình OPT bao gồm: Form I-765 kèm các tài liệu hỗ trợ như I-20, hộ chiếu, visa, I-94, ảnh thẻ. Bạn sẽ phải nộp khoản phí $470 cho USCIS với thời gian xử lý rơi vào khoảng từ 2 đến 5 tháng.
Sau khi được duyệt, bạn sẽ nhận được thẻ EAD (Employment Authorization Document) và chỉ được phép chính thức đi làm khi thẻ có hiệu lực.
Phân biệt sự khác nhau giữa CPT và OPT
Dù cùng là chương trình thực tập cho phép sinh viên quốc tế có visa F-1 làm việc tại Mỹ, nhưng giữa hai chương trình CPT và OPT vẫn sở hữu nhiều điểm khác biệt mà bạn cần phân biệt rõ như sau:
| Tiêu chí | CPT | OPT |
| Thời điểm | Trong khi đang đi học | Sau khi (trước khi) tốt nghiệp |
| Số giờ làm việc | Part-time (20 giờ/tuần) hoặc full-time (40 giờ/tuần vào kỳ nghỉ) | Full-time sau tốt nghiệp (tối thiểu 20 giờ/tuần) |
| Thời hạn | Theo từng học kỳ, cần gia hạn mỗi kỳ | 2 tháng (có thể gia hạn thêm cho ngành STEM) |
| Bản chất | Là một phần của chương trình học, tính tín chỉ | Không bắt buộc liên quan đến chương trình học |
| Đơn vị cấp phép | Văn phòng sinh viên quốc tế (ISS) của trường | USCIS |
| Giấy tờ chứng nhận | I-20 có ghi CPT | Thẻ EAD |
| Chi phí | Miễn phí | $470 nộp cho USCIS |
| Thời gian xử lý | 10 ngày làm việc | 2 đến 5 tháng làm việc |
Tìm hiểu về STEM OPT Extension
Nếu bạn đã dành thời gian học tập và tốt nghiệp các ngành học thuộc danh sách STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) do Bộ An ninh Nội địa Mỹ công nhận, thì bạn hoàn toàn có thể xin gia hạn chương trình thực tập OPT lên đến tối đa 24 tháng. Hiểu theo cách đơn giản, nếu bạn học ngành học STEM, sau khi tốt nghiệp bạn sẽ có thêm 12 tháng OPT cơ bản và 24 tháng STEM mở rộng. Như vậy, sẽ là 36 tháng làm việc tại Mỹ với visa F-1 còn hiệu lực.
Các ngành STEM đang được Mỹ công nhận:
– Kỹ thuật (cơ khí, điện, hóa, dân dụng, hàng không)
– Khoa học máy tính, khoa học dữ liệu, an ninh mạng
– Vật lý, hóa học, sinh học, toán học, thống kê
– Một số ngành mở rộng như: Phân tích kinh doanh, Tài chính định lượng, Kinh tế lượng, Phân tích Marketing, Tâm lý học nhận thức,…
Điều kiện để xin STEM OPT Extension:
– Đang trong thời gian đợi post-completion OPT
– Tốt nghiệp ngành STEM với mã ngành được Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ công nhận
– Phải đăng ký và sử dụng hệ thống E-Verify cũng như báo cáo định kỳ cho DSO về tình trạng việc làm
Để có được chương trình STEM OPT Extension, bạn bắt buộc phải nộp hồ sơ sớm nhất 90 ngày trước khi giấy phép lao động (EAD) hiện tại hết hạn, và muộn nhất trước khi chương trình thực tập OPT cơ bản lên đến 12 tháng hết hạn. Nếu được chấp thuận, sinh viên nhóm ngành STEM sẽ có tới 03 cơ hội thử sức với visa lao động không định cư H-1B – một trong những lợi thế rất lớn so với sinh viên các nhóm ngành không thuộc STEM khi chỉ có 01 lần thử.

Gợi ý lộ trình chuyển từ OPT sang visa H-1B
H-1B là loại visa làm việc chính thức dành riêng cho lao động có trình độ chuyên môn cao tại Mỹ, có thời hạn làm việc 03 năm và có thể gia hạn lên đến 06 năm. Nếu bạn có kế hoạch sinh sống và làm việc ở Mỹ lâu dài, thì việc tiến tới visa H-1B sau khi đã hoàn tất chương trình thực tập OPT lên đến 12 tháng là hoàn toàn xứng đáng. Hơn nữa, sở hữu visa H-1B cũng được xem là bước đệm vững chắc để sinh viên có thể tiến tới xin Green Card (thẻ xanh – thẻ thường trú nhân Mỹ).
Để có thể xin visa H-1B, bạn sẽ cần đáp ứng toàn bộ các điều kiện như sau:
– Có bằng Đại học trở lên (Bachelor’s Degree hoặc cao hơn)
– Bằng cấp phải thuộc chuyên ngành có liên quan trực tiếp đến vị trí công việc
– Được một công ty Mỹ đồng ý làm đơn vị bảo trợ – bởi công ty sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết và chi trả các loại phí liên quan đối với người lao động
Lưu ý quan trọng về CPT và OPT
Trước khi bạn bắt đầu hành trình học tập và làm việc tại Mỹ, có một vài lưu ý quan trọng cần ghi nhớ khi còn Mỹ để tránh rủi ro thị thực mất hiệu lực như:
– Không làm việc trước khi được phép: Đây là lỗi nghiêm trọng mà sinh viên thường xuyên mắc phải nhất. Bạn chỉ được bắt đầu làm việc vào đúng ngày bắt đầu ghi trên I-20 (với CPT) hoặc ngày ghi trên EAD (với OPT). Làm việc trước ngày này bị coi là đi làm lậu và có thể dẫn đến hủy visa.
– Chỉ nên làm tối đa 12 tháng full-time CPT: Bạn có thể làm part-time CPT không giới hạn thời gian, nhưng nếu tích lũy đủ hoặc hơn 12 tháng làm full-time thực tập CPT, bạn sẽ mất quyền xin thực tập OPT. Do đó, hãy kiểm soát kỹ thời gian làm full-time theo chương trình CPT.
– CPT hết hạn theo học kỳ: CPT được cấp theo từng kỳ, nếu muốn tiếp tục làm việc sang kỳ sau, bạn phải làm lại thủ tục gia hạn từ đầu.
– Báo cáo định kỳ trong STEM OPT: Nếu bạn có STEM extension, bạn sẽ cần phải báo cáo cho DSO về tình trạng việc làm theo lịch trình quy định (thông thường là 6 tháng). Nếu cố tình không thực hiện báo cáo, thì có thể dẫn đến mất visa F-1.
– Công việc phải liên quan đến chuyên ngành: Cả CPT và OPT đều yêu cầu công việc phải liên quan trực tiếp đến ngành học ghi trên I-20.
– Theo dõi thay đổi chính sách nhập cư: Chính sách nhập cư Mỹ có thể thay đổi theo từng giai đoạn khác nhau, vì vậy hãy luôn cập nhật thông tin từ các nguồn chính thức như USCIS, văn phòng sinh viên quốc tế của trường…
Hành trình thực tập từ CPT, OPT đến H-1B là một lộ trình dài, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng của sinh viên ngay từ khi chọn ngành học. Nếu chọn học nhóm ngành STEM thì bạn sẽ có 36 tháng làm việc tại Mỹ và 3 cơ hội bốc thăm H-1B, trong khi lựa chọn nhóm ngành không STEM thì chỉ có 12 tháng OPT và 1 lần thử may mắn H-1B. Hiểu rõ điều này sẽ giúp bạn và gia đình lên kế hoạch ngay từ đầu – dù mục tiêu cuối là ở lại định cư Mỹ hay quay về xây dựng sự nghiệp tại Việt Nam.
Nếu bạn muốn con bạn có lộ trình du học Mỹ được rõ ràng, an toàn cùng cơ hội định cư Hoa Kỳ cao? Hãy liên hệ ngay với Việt Mỹ Edu để được tư vấn chi tiết về lựa chọn ngành, chọn trường và hoạch định lộ trình làm việc – định cư sau tốt nghiệp. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẽ đồng hành cùng gia đình bạn từ bước đầu tiên, đảm bảo mọi quyết định đều đúng đắn và phù hợp với mục tiêu dài hạn của gia đình. Hãy đặt lịch tư vấn miễn phí hôm nay tại Việt Mỹ Edu để bắt đầu hành trình du học Mỹ thành công!

